OUR YouTube Channel 1. SampratiVartah |  
Statutary Warning- चलन मुद्रिका download कृत्वा विद्यालयेषु प्रदर्शनीया https://twitter.com/samprativartah

marquee

संस्कृतपठनेन बुद्धि: वर्धते इति मतिमुन्नीय गवेषका:॥ व्यावहारिकप्रयोगैः संस्कृतं राष्ट्रियभाषा भवितव्या - डॉ. बलदेवानन्दसागरः।

Social Media

Wednesday, January 14, 2026

 पश्चिमवंगः। 

राज्ये 'निपा' बाधा ; द्वे अनुवैद्ये कठिनतरावस्थायाम्। 

कोल्कोत्ता> पश्चिमवंगस्य बारासात् प्रान्ते निजीयातुरालये वृत्तिं कुर्वत्यौ द्वे अनुवैद्ये निपावैराणुबाधिताः जाताः इति दृढीकृतम्। परिचर्यायां वर्तमानयोः एतयोरवस्था कठिनतरा वर्तते। वैराणुबाधायाः स्रोतावगमनाय अन्वेषणमारब्धमिति राज्याधिकारिणी नन्दिनी चक्रवर्ती निगदितवती।

 राज्य-राष्ट्रीय-स्तरे राकेश-कण्डवालः छात्रैः सह योगेन प्रसृत:

केटरम् > मार्गदर्शनं कुर्वन् मुख्यातिथिः श्री ऋषिकण्डवालः अवदत्—

“संयमः अनुशासनं च एव योगः। अल्पवयसि एव योगाभ्यासेन या प्रतिभा अर्ज्यते, सा अस्माकं सभ्यता-संस्कारयोः प्रतीकम्। आधुनिक-कौशल-संयुक्तयोगासनानि सम्पूर्ण-जीवनस्य स्वास्थ्याय भवितुमर्हन्ति। राकेशः कण्डवालः कण्वनगरीतः प्रदेशे देशे च विद्यार्थिभिः योगस्य कीर्तिं प्रसारयति।”

 संस्कृतक्षेत्रस्य आचार्यः शारीरिक-शिक्षकश्च राकेशः कण्डवालः योगक्षेत्रे विशिष्टां उपलब्धिं प्राप्नोति। सः 2011 वर्षात् आरभ्य संस्कृतशिक्षणेन सह शारीरिकशिक्षायां योगप्रशिक्षणमपि ददाति। तस्य छात्राः जनपदे, प्रदेशे, राष्ट्रस्तरे च विजयध्वजं प्रसारयन्ति। तस्य पुत्रः सार्थकः कण्डवालः अपि योगासनेषु गिनीज-वर्ल्ड-बुक इत्यत्र स्वनामाङ्कनं कृतवान्। अद्य तेषां माध्यमेन विविधेषु क्षेत्रेषु योगशालाः सञ्चालिताः सन्ति, छात्राः प्रशिक्षकरूपेण योगप्रशिक्षण-कार्यशालाः अपि सञ्चालयन्ति।

एतस्य वर्षस्य प्रारम्भे तेषां निज-आवासे सार्थकयोगशाला क्रीडायोगासन-कार्यशालायाः विधिवत् उद्घाटनं सम्पन्नम्, यस्याः अध्यक्षपदे श्रीमती कविता कण्डवाल: विराजन्ते, संरक्षकः राकेशः कण्डवालः अस्ति। प्रशिक्षकरूपेण सन्तोषी रावत:, सोनम रावत:, शुभम् रावत:, सार्थकः कण्डवालः इत्यादयः तेषां शिष्याः प्रतिदिनं योगप्रसारे महत्त्वपूर्णं योगदानं ददति।

 सभ्यता-संस्कारयोः प्रतीक: योग: - "ऋषिकण्डवाल:"

-कुलदीपमैन्दोला

      कण्वनगरी>कोटद्वारे योगक्षेत्रे सार्थकयोगशाला- योगासन-क्रीडा-प्रशिक्षण-कार्यशालायाः सफलं समापनम् सञ्जातम् । ख्यातिप्राप्तैः योगविद्यार्थिभिः प्रशिक्षकैश्च संयुक्तरूपेण कार्यशाला आयोजिता। अस्याः कार्यशालायाः समापनं मङ्गलवासरे हर्षोल्लासेन सम्पन्नम्। अवसरेऽस्मिन् योगासन-प्रतियोगिता, एकल-नृत्य-प्रतियोगिता, चित्रकला-प्रतियोगिता, तथा पुरस्कार-वितरण-सम्मान- समारोहः अपि आयोजितः।

     कार्यक्रमस्य शुभारम्भः मुख्यातिथिना श्री ऋषिकण्डवाल-महाभागेन (सिंचन-परामर्शक-उपाध्यक्षः, सम्मानप्राप्त-राज्यमन्त्री – उत्तराखण्ड-सर्वकार:) दीपप्रज्वलनेन कृतः। मुख्यातिथिना बालकैः सह गणमान्य-अतिथयः छात्राश्च सम्मानिताः, पुरस्काराश्च वितरिताः। राष्ट्रीयस्तरे पदक-प्राप्तेषु क्रीडकेषु बालयोगी सार्थकः कण्डवालः, संस्कृतिः गुसाईं, सन्तोषी रावत:, किशिता गुप्ता इत्येते विशेषरूपेण सम्मानिताः। तथा प्रतियोगितासु प्रथम-द्वितीय-तृतीय-स्थान-प्राप्ताः सर्वे प्रतिभागिनः पदकप्रमाणपत्रैश्च अलंकृताः। एतत् आयोजनम् । सार्थकयोगशालायाः कृते नितान्तं गर्वकरः क्षणः अभवत्।

     कार्यक्रमे डिस्कवर् उत्तराखण्ड 24 न्यूज़ इत्यस्य प्रतिनिधिः श्री अम्बेशः पन्तः, डॉ. रमाकान्तः कुकरेती, कुलदीपः मैन्दोला, रोशनः गौडः, जितेन्द्रः धस्मानः, ममता गौडः, जनार्दनः द्विवेदी, प्रमोदः कण्डवालः, जगदम्बा कण्डवाल:, अञ्जलिः विष्ट:, पूजा रावत: तथा सर्वे अभिभावकाः उपस्थिताः सन्तः पूर्णं सहयोगं प्रदत्तवन्तः।

 संसदः आयव्ययपत्रोपवेशनं जनु. २८तमः आरप्स्यते। 

आयव्ययपत्रं फेब्रुवरि प्रथमदिनाङ्के। 

नवदिल्ली> तृतीयमोदिप्रशासनस्य द्वितीयम् आयव्ययपत्रोपवेशनं जनुवरि २८ तमदिनाङ्कतः आरभ्य एप्रिल् द्वितीयदिनाङ्कपर्यन्तं सम्पत्स्यते। प्रशासनस्य अस्य वर्षस्य आयव्ययपत्रं फेब्रुवरि प्रथमदिनाङ्के रविवासरे वित्तमन्त्री निर्मला सीतारामः लोकसभायां प्रस्तौष्यति। राष्ट्रस्य आर्थिकावलोकनपत्रं जनु. २९ तमे दिनाङ्के प्रस्तौष्यति। 

  आयव्ययपत्रसम्मेलनात् आरभ्य संसदि २२ प्रादेशिकभाषासु परिभाषाः लप्स्यन्ते इति सभानाथेन ओं बिर्लावर्येण प्रोक्तम्। सदस्याः प्रादेशिकभाषया भाषितुं शक्यन्ते। भाषणं  संसदा अङ्गीकृतासु २२ भाषासु अन्तर्भवति चेत् परिभाषा लप्स्यते।

 केरलम्।

कौमारकेरलस्य राज्यस्तरीयकलोत्सवः अद्य आरभते। 

कलोत्सवस्य मुख्यवेदिका। 

तृश्शूर्> ६४ तमः केरलविद्यालयीयकलोत्सवः बुधवासरे तृश्शूर् नगरे समारभते। अद्य आरभ्य १८ दिनाङ्कपर्यन्तं २५ वेदिकासु १२,००० छात्राः २४९ साहित्यकलाप्रकरणेषु स्वप्रतिभाः स्पर्धाभावेनैव प्रकाशयिष्यन्ति। 

  बुधवासरे प्रभाते दशवादने मुख्यमन्त्री पिणरायि विजयः कलामेलायाः उद्घाटनं करिष्यति। शिक्षामन्त्री वि शिवन् कुट्टिः अध्यक्षः भविष्यति। १८ तमे दिनाङ्के सम्पत्स्यमाने समाप्तिसम्मेलने कैरल्याः जनप्रियः चलच्चित्रनटः मोहन लालः मुख्यातिथिः स्यात्।

Tuesday, January 13, 2026

 राष्ट्रनगरेषु ४४% संख्यकानि 

वायुमलिनीकरणे चिरस्थायीनि।

नवदिल्ली> राष्ट्रस्य नगरेषु ४४% संख्यकानि दीर्घकालिकां वायुमलिनीकरणसमस्याम् अभिमुखीकुर्वन्तीति Center for Research on Energy and Clean Air - CRECA - नामिका संस्था। भारतस्थेषु ४०४१ नगरेषु विधत्ते अनुसन्धानात्मके अनुशीलने १७८७ संख्यकेषु वायुमलिनीकरणं चिरस्थायी भवति। एतावत् तीव्रतरेषु  मलिनीकृतवायुयुक्तेषु नगरेषु केवलं चतुर्षु प्रतिशतमेव - ४%- (१३० नगरेषु) राष्ट्रिय शुद्धवायुपरियोजना [NCAP - National Clean Air Project] सर्वकारेण क्रियते इति सूच्यते। 

  अधिकाधिकं वायुमलिनीकृतनगराणि उत्तरप्रदेशे वर्तन्ते - ४१६।राजस्थाने १५८, गुजराते १५२, मध्यप्रदेशे १४३, पञ्चाबे १३६, बिहारे १३६, पश्चिमवंगे १२४ - इत्येवं भवति समीपस्थराज्यानां पट्टिका। २०२५ तम वर्षस्य अनुशीलनानुसारं मेघालयस्थं बिर्णीहट्, दिल्ली, उत्तरप्रदेशस्थं गासियाबादः इत्येतानि नगराणि अधिकतमानि वायुमलिनीकृतानि नगराणि। 

  केरले स्थिरमलिनीकरणनगरं नास्ति।

 केरले कोच्ची, कोष़िक्कोट्, तिरुवनंतपुरं, एलूर्, कण्णूर् नगराणि अनुशीलनविधेयानि  अभवन्नपि कस्मिंश्चिदपि नगरे चिरं मलिनीकरणं नाधिगतम्। उपग्रहसूचिकाम् आधारीकृत्य आसीत् अनुशीलनम्। २०१९तः आरभ्य पञ्च वर्षेषु १७८७ नगरैः  अनुस्यूततया राष्ट्रिय वार्षिक मलिनीकरणमानपरिधिः - २. ५ - उल्लंघिता।

 वेनस्वेलायाः आचर्यमाणाध्यक्षरूपेण ट्रम्पः स्वयमुद्घोषितः। 

वाषिङ्टणः> वेनस्वेलायाः आचर्यमाणाध्यक्षपदे [Acting President] स्वयमारुह्य 'ट्रूत् सोष्यल्' नामके नवमाध्यमे तद्वार्ताम्  आत्मना एव उद्घोषितवान् यू एस् राष्ट्रपतिः डोनाल्ड ट्रम्पः। 

  मासेSस्मिन् वेनस्वेलायाम् अधिनिवेश्य राष्ट्रपतिं निकोलास् मडुरोमं पत्न्या सह निगृह्य कारागारे निक्षिप्तवान् ट्रम्पः।

 पि एस् एल् वि विक्षेपणं पराजितम्। 

PSLV C-62 इत्यस्य विक्षेपणावसरे। 

चेन्नई> भारतीय बहिराकाश गवेषणसंघटनस्य [ISRO इस्रो] अस्य वर्षस्य प्रथमविक्षेपणदौत्यं 'पि एस् एल् वि - सि 62' नामकं पराजितमभवत्। श्रीहरिक्कोट्टा सतीष् धवान् बहिराकाशकेन्द्रात् ह्यः प्रभाते १०. १७ वादने आसीत् विक्षेपणम्। विक्षेपण्याः तृतीयांशस्य विश्लेषणानन्तरमासीत् साङ्केतिकदोषः आविर्भूतः। सोपानचतुष्टयोपेतस्य   विक्षेपणस्य सोपानद्वयं विजयकरमासीत्। विक्षेपणवाहनस्य कः दोषः जात इति न विज्ञातम्। 

  भौमनिरीक्षणाय उपयुज्यमानम् अन्वेषाभिधानम् उपग्रहमभिव्याप्य १६ उपग्रहाः विक्षिप्तः आसन्। ४०० कि मी उन्नतेः १६ उपग्रहाः अपि समुद्रं निपतिताः।

Monday, January 12, 2026

 इराने आतुरालयः आहतैः अतिशेते। 

टेह्रान्> तीव्रप्रक्षोभेण कलुषिते इराने आतुरालयाः व्रणितैः परिधिमतिक्रामन्ति। आतुरालयं नीतेषु शिरसि वा नेत्रेषु वा गोलिकाशस्त्रप्रहृतानां संख्या अधिकतरा इति सूच्यते। आवश्यानुसारं स्वास्थ्यप्रवर्तकाः वा शस्त्रक्रियाकुशलाः वा न सन्ति। सहस्रशः जनाः व्रणिताः सन्तः आतुरालयान् आश्रयन्ति।

 केरलम्। 

शबरिगिरौ मकरज्योतिदर्शनं बुधवासरे। 

'तिरुवाभरणघोषयात्रा अद्य आरभते। 

तिरुवाभरणघोषयात्रा आरभते। 

पत्तनंतिट्टा> शबरिगिरितीर्थाटनस्य परिसमाप्तिं आलेख्यमाना 'मकरविलक्क्' इत्याहूयमाना दीपाराधना चतुर्दशदिनाङ्के सायंसन्ध्यायां सम्पत्स्यते। पोन्नम्पलमेट् इत्यतः दृश्यमानाय मकरज्योतिदर्शनाय च लक्षशः 'अय्यप्पाः' शबरिगिरौ प्रान्तप्रदेशेषु च द्वित्राणि दिनानि यावत् भक्तिपुरस्सरं प्रतीक्षमाणाः वर्तन्ते। 

 मकरविलक्क् दीपाराधनसमये देवविग्रहम् अलङ्कर्यमाणानि विशिष्टाभरणानि वहन्ती घोषयात्रा - तिरुवाभरणघोषयात्रा - पन्तलं राजभवनस्थात् वलियकोयिक्कल् मन्दिरात् अद्य समारब्धा। आभरणयुक्तानि पेटकानि वोढुं नियुक्तः संघः पादचलनेनैव बुधवासरे सायं  सन्निधानं प्राप्स्यति।

Latest newsLatest news

 भारत-न्यूसिलान्ट एकदिनक्रिकट्

प्रथमस्पर्धायां भारतस्य विजयः।

विराटकोलिनः कन्दुकताडनम्। 

वडोदरा> अर्हं शतकं विनष्टमपि विराटकोलिनः अत्युज्वले कन्दुकताडनप्रभावे भारत-न्यूसिलान्टयोः एकदिनक्रिकट्स्पर्धापरम्परायाः प्रथमे प्रतिद्वन्द्वे भारतस्य द्वारकचतुष्टयस्य विजयः। 

 प्रथमं कन्दुकताडनं कृतवान् न्यूसिलान्टदलः ५० क्षेपणचक्रेषु अष्ट द्वारकाणां विनष्टे ३०० धावनाङ्कान् सम्पादयामास।प्रत्युत्तरक्रीडायां भारतदलः ४९ क्षेपणचक्रेषु ६ द्वारकाणां विनष्टे ३०६ धावनाङ्कान् सम्पाद्य लक्ष्यं प्राप। परम्परायाः द्वितीयस्पर्धा बुधवासरे सम्पत्स्यते। 

  विराट कोहली भारतविजयस्य शिल्पी अभवत्। ९१ कन्दुकेषु ८ चतुष्कं, एकं षट्कं चाभिव्याप्य सः ९३ धावनाङ्कान् प्राप्तवान्। नायकः शुभमान गिलः (५६/ ७१), उपनायकः श्रेयस् अय्यरः (४९/४७), को एन् राहुलः (२९/२१), हर्षित राणः (२९/२३) इत्येते च भारतस्य विजये प्रधानभागम् अवहन्।

Sunday, January 11, 2026

 इरानः कोलाहलकलुषः। 

नगराणि अभिभाव्यानीति आह्वानम्। 

वाषिङ्टणः> इराने अयोत्तल्ला खमीनि प्रशासनं विरुध्य व्याप्यमानं प्रक्षोभं परं प्रबलीकर्तुं जनान्  भूतपूर्वः राष्ट्राधिकारी रसा पहलवी उद्बोधयामास।  राष्ट्रात् भ्रष्टः सः पञ्च दशकं यावत् यू एस् मध्ये वसति। 

  केवलं वीथीनां स्वायत्तीकरणं, नगराणां नियन्त्रणमेव आवश्यकमिति वीडियो सन्देशे तेन प्रबोधितम्। स्वराष्ट्रं प्रतिनिवर्तयितुं सन्नाहः क्रियते इति तेनोक्तम्।

 अयोध्यायां १५ कि मी परिधौ

मांसाहारस्य निरोधः। 

लखनौ> अयोध्यायां श्रीराममन्दिरस्य १५ कि मी परिधौ मांसभोजनानि निरुद्धानि। प्रदेशे ओण् लेन् भोज्यवितरणं कुर्वद्भिः सस्येतरभोज्यानां वितरणं क्रियते इति परिदेवनानि लब्धानि इत्यत एव अयं प्रक्रमः इति अयोध्या नगरसभाधिकृतैः निगदितम्। कतिपयेषु भवनाधिवासेषु [Home stays] मांसभोज्यानि मदिरापानीयानि च वितरन्ते इति परिदेवनमस्ति। 

  २०२५ तमे वर्षे १४ कि मी परिधौ मद्यमांसादीनां वितरणं निरुध्य आदेशः कृतः अपि फलप्रदः नासीत्। अत एव नूतनोSयमादेशः।

Saturday, January 10, 2026

 अमित शाहः अद्य अनन्तपुर्याम्।

अनन्तपुरी> केन्द्रगृहमन्त्री भा ज पा नेता च अमित शाहः शनिवासरे रात्रौ अनन्तपुरीं प्राप्नोति। रविवासरस्य प्रभाते पद्मनाभस्वामिमन्दिरे भगवद्दर्शनं कृत्वा ११ वादने भाजपादलस्य विधानसभानिर्वाचनप्रचरणस्य उद्घाटनं करिष्यति। रात्रौ दिल्लीं प्रस्थास्यति।

 राज्यवार्ता - केरलम्। 

शबरिगिरि सुवर्णस्तेयः

देवस्य पितृस्थानीयः 'तन्त्री' निगृहीतः; कारागारे बद्धः। 

राजीवर् कण्ठरः। 

अनन्तपुरी> शबरिगिरि सुवर्णस्तेयप्रकरणे  शबरिगिरीशस्य पितृस्थानीयः इति परिकल्प्यमानः क्षेत्रस्य तन्त्रिपदीयः कण्ठर राजीवरः   सविशेषान्वेषणदलेन निगृहीतः; १४ दिनानि यावत् कारागारे बद्धः च। शुक्रवासरे प्रत्युषसि परिपृच्छार्थम् अनन्तपुरीं प्रति आमन्त्र्य पञ्च होराणां परिपृच्छानन्तरमासीत् निग्रहणम्। 

  मन्दिरस्य सुवर्णफलकानां विश्लेषणम् आचारोल्लङ्घनमिति ज्ञात्वा   तन्त्री तदर्थम् आनुकूल्येन व्यवहृतवान्, प्रथमापराधी उण्णिकृष्णन् पोट्टी इत्यस्मै मौनानुज्ञां दत्वा गूढालोचनायां भागं कृतवान्, सुवर्णफलकविश्लेषणे देवात् अनुज्ञालाभाय तान्त्रिकव्यवहारं कमपि न कृतवान् इत्याद्यपराधाः तन्त्रिणः उपरि आरोपिताः सन्ति। 

  प्रकणेSस्मिन्  देवस्वसंस्थायाः षट्  भूतपूर्वाधिकारिणः अभिव्याप्य ११ जनाः निगृहीताः सन्तः कारागारे बद्धाः सन्ति।

 गासायाम् इस्रयेलस्य आक्रमणं - १३ मरणानि। 

दय्र् अल् बिलाह्> गासायां सर्वत्र इस्रयेलेन कृते आक्रमणे १३ जनाः हताः। तेष्वेकः बालको भवति। वर्तमानीनं युद्धविरामं निरीक्षितुं यू एस् राष्ट्रपतिः डोनाल्ड ट्रम्पः 'बोर्ड् ओफ् पीस्' नामकसमित्याः रूपीकरणे उत्सुकः अस्ति। अत्रान्तरे एवेदम् आक्रमणम्। युद्धविरामानन्तरं प्रवृत्तेषु इस्रयेलाक्रमणेषु चतुश्शताधिकाः पालस्तीनीयाः हताः इति अधिकारिभिः प्रस्तुतम्।

 वैचारिकव्यक्ततायै न्यायशास्त्राध्ययनम् अनिवार्यं - हरि ब्रह्मेन्द्रानन्द तीर्थस्वामिनः। 

चेम्मण्टायां समारब्धा न्यायशास्त्रकार्यशालां हरि ब्रह्मेन्द्रानन्द तीर्थस्वामिनः उद्घाटयति।

तृश्शूर्> लौकिकं वा आत्मीयं वा चर्च्यमानविषयाणां पूर्वापरप्रस्तावान् कार्यकारणसहितं विज्ञातुं न्यायशास्त्राध्ययनं सहायकं भविष्यति, तस्मादेव उत्तमं विषयज्ञानम् अस्माभिः लभते इति उत्तरकाश्याम् आदिशङ्करविद्यापीठस्य आचार्यः हरि ब्रह्मेन्द्रानन्द तीर्थस्वामिनः प्रस्तुतवन्तः। नवदिल्लीस्थस्य भारतीय तत्त्वशास्त्रानुसन्धानकेन्द्रस्य साह्येन केन्द्र संस्कृतविश्वविद्यालयस्य संस्कृतभारत्याः च आभिमुख्ये चेम्मण्टा शारदागुरुकुले आयोज्यमानायाः कार्यशालायाः उद्घाटनकार्यक्रमे भाषमाणाः  आसन् स्वामिनः। 

  गुरुकुले भारतीयशास्त्राणाम् अध्ययनानुसन्धानानाम् अंशतया प्रवृत्तमानायां कार्यशालायां भारतस्य भिन्नराज्येभ्यः ३५ अध्येतारः भागं कुर्वन्ति। डो देवः, प्रफ. सुब्रह्मण्य अय्यरः, डो विजयराघवः, डो टि एस् विजयः इत्येते कक्ष्याः चालयन्ति। 

  उद्घाटनकार्यक्रमे केन्द्रीयसंस्कृतविश्वविद्यालयस्य गुरुवायूर् परिसरनिदेशकः डो के के षैनः अध्यक्षतामवहत्। शारदागुरुकुलस्य कार्यदर्शी न्यायवादी टि के मधुः आमुखभाषणमकरोत्। डो श्रीधरराजः, पि एन् श्रीराम‌ः इत्यादयः प्रभाषणमकुर्वन्। कार्यशालेयं जनवरी १३ तमे दिनाङ्के समाप्स्यते।

 इराने प्रक्षोभः प्रोज्वलति। 

मरणानि ६२ अभवन्। 

अन्तर्जालः निरुद्धः। 

इराने प्रवृत्तमानः प्रक्षोभः। 

टेह्रान्> १९७९ तमे वर्षे इस्लामिकान्दोलनकाले देशभ्रष्टः इरानीयस्य षा राजवंशस्य वर्तमानकालीनः किरीटाधिकारी रिसा पह्लवी नामकेन प्रतिषेधन्दोलनाय सहयोगे उद्घोषिते इराने प्रक्षोभः प्रोज्वलति। ६२ जनाः अद्यावधि मृत्युमुपगताः इति केनचन मानवाधिकारसंघटनेन निगदितम्। 

  प्रतिषेधे व्याप्ते राष्ट्रे अन्तर्जालीयसेवाः अन्ताराष्ट्रियदूरवाणीसंबन्धाः च निरुद्धाः। प्रतिषेधान् अभिभावयितुं पूर्वसिद्धतारूपेणैव अन्तर्जाल-दूरवाणीनिरोधः इति सूच्यते। प्रतिषेधानां पुरतः आत्मसमर्पणं न शक्यमिति आयत्तोल्ला खमीनी स्पष्टीकृतवान्।